De dubbele vergrijzing stelt Nederland voor een immense uitdaging. Seniorenhuisvesting en zorgvastgoed staan bovenaan onze maatschappelijke agenda. Alle organisaties in de vastgoed- en zorgsector krijgen te maken met de snel veranderende wooneisen en -wensen van senioren.
Mede-oprichter en voorzitter Ron van Bloois van de internationale Senior Housing & Healthcare Association en docent aan de Amsterdam School of Real Estate benadrukt het belang van een multidisciplinaire benadering. Want niemand kan dit vraagstuk alleen oplossen en pasklare oplossingen bestaan niet.
Dubbele vergrijzing en betaalbare gezondheidszorg
“Seniorenhuisvesting en specialistisch zorgvastgoed spelen een sleutelrol in het toegankelijk en betaalbaar houden van onze gezondheidszorg. Onze bestaande voorraad zorgvastgoed moet worden aangepast, inclusieve wijken moeten worden herontwikkeld en het moet bovendien betaalbaar blijven.”
De businesscase voor seniorenhuisvesting en zorgvastgoed wordt steeds complexer, constateert Van Bloois. “Bouwkosten stijgen en een hogere rente maakt financiering duurder. De normalisatie gaat omhoog – zorgvastgoed is steeds minder een nicheproduct in de vastgoedsector en we onderscheiden sub-vastgoedklassen. Dat betekent dat aanvangsrendementen voor senior living zich bewegen naar volwassen vastgoedklassen als regulier wonen.” Hij ziet het als een gunstige ontwikkeling, de sector wordt professioneler. Aan de andere kant blijft het lastig projecten voor seniorenwoningen of zorgvastgoed rond te rekenen.
Verpleeghuis nog van deze tijd?
Het lastigst is dat in de verpleeghuiszorg, ziet Van Bloois. De stichtingskosten lagen nog geen tien jaar geleden op 180.000 euro per plek. Nu is dat 300.000 euro. De haalbaarheid van zorgvastgoedprojecten komt daardoor onder druk te staan. Hij vraagt zich hardop af of het verpleeghuis nog wel aansluit bij de vraag van een nieuwe generatie ouderen en bijbehorende financiering.
“Minder mensen krijgen nog een indicatie voor verpleeghuiszorg en komen met een zwaardere zorgvraag binnen. In plaats daarvan wordt nu ook dementiezorg thuis geleverd. Het eigenwoningbezit van de huidige generatie babyboomers ligt bovendien rond 50 procent. Die ouderen komen te laat in beweging en gaan op zoek naar alternatieven, maar die zijn vaak niet voorhanden of financieel onaantrekkelijk tegenover de woonlasten met een afgeloste hypotheek.” Dit leidt tot stilstand in de woningmarkt, leegstand in reguliere verpleeghuizen en een verdere opmars van kleinschalige woonzorgvoorzieningen voor mensen met dementie.
Vergoedingen schieten tekort
Instellingen hebben volgens Van Bloois moeite het hoofd boven water te houden met de vergoedingen die ze ontvangen. “Zo zit in de verhoogde NHC een bedrag voor verduurzaming van het vastgoed. Zorgpartijen steken dit niet altijd in de beoogde verbetering van het vastgoed, maar dichten er gaten mee in de exploitatie. Dat is oneigenlijke kruissubsidiëring en vergroot het vastgoed- en leegstandsrisico. Aan de andere kant geeft de nieuwe Volledig-Pakket-Thuis-financiering van kleinschalige initiatieven ook perverse prikkels en zie je de overheid weer bijsturen. Dit is wat het echt complex maakt, de integraliteit van het vraagstuk in de sector. Het is een veelkoppig monster.”
Noodzaak voor multidisciplinaire samenwerking
“Zorg is geen taak voor slechts één sector. Het vraagt om een gecoördineerde inspanning van alle betrokken partijen. Van de centrale overheid, zorginstellingen tot gemeenten, van corporaties tot beleggers, iedereen moet de handen ineenslaan om te komen tot de gewenste vernieuwing. En in deze veranderende dynamiek speelt vastgoed een cruciale rol. Voorheen behoorde zorg tot het publieke domein, maar nu is zorgvastgoed een essentiële asset geworden. Dit brengt niet alleen kansen, maar ook risico’s met zich mee, die alleen in samenwerking met alle ketenpartners kunnen worden aangepakt.”
De rol van vastgoedprofessionals
“Sterke vastgoedprofessionals met uitstekende vaardigheden in stakeholdermanagement zijn hierin onmisbaar. Hoewel een deel van de uitdaging bij de vastgoedprofessionals van zorginstellingen ligt – variërend van specialistische ouderenzorg, gehandicaptenzorg, geestelijke gezondheidszorg tot jeugdzorg – verschuift door het beleid van ‘langer thuis wonen’ een substantieel deel van de huisvestingsvraag naar gemeenten, corporaties en marktpartijen als ontwikkelaars en beleggers. Die nauwe verwevenheid binnen de keten is essentieel. Er moet nu worden samengewerkt, van gebruiker tot vastgoedeigenaar, aan overstijgende belangen.”
Verdieping en versnelling
“De tijd dringt. Innovatie op het gebied van woon(zorg)concepten, gebruik van AI, verlagen van regeldruk, financieringsvormen en samenwerkingsverbanden vindt overal plaats, in Nederland en de rest van Europa. Maar dragen deze innovaties werkelijk bij aan de organisatiekracht en betaalbaarheid van de sector? Verdere verdieping en versnelling zijn nodig, want we beginnen de pijn van het tekort aan passende huisvesting en zorg al te voelen.”
Praktische toepassing van kennis
“De Master Challenge Seniorenhuisvesting & Zorgvastgoed biedt vastgoedprofessionals de kans om over de grens van de eigen specialisatie te kijken en een diepgaand inzicht te verwerven in de complexiteit van dit vraagstuk. Door de onderlinge belangen en tegenstrijdigheden van stakeholders te leren doorgronden en te vertalen naar hun eigen werkomgeving, kunnen ze de opgedane kennis direct toepassen. Dit praktische aspect maakt de impact van de opleiding groot. De opzet van de Master Challenge, met zijn focus op de maatschappelijke opgave als vertrekpunt, biedt een perfecte balans tussen theoretische verdieping, praktijkexpertise en interactie met gastsprekers. De opleiding is feitelijk een ‘living lab’.”
Uitdagingen en doelstellingen
“De uitdaging van deze Master Challenge ligt niet alleen in het vergaren van kennis, maar vooral in het creëren van vernieuwende samenwerkingen binnen een soms wat vastgeroest speelveld. We proberen op interactieve wijze te komen tot een open houding. En we zoeken samen naar een gedragen beeld bij de urgentie om tot consensus te komen. Veel aandacht besteden we daarbij aan gedeelde belangen.”
Meld je nu aan
In vier interactieve studiedagen streven we naar het bereiken van ons doel: het uitwerken van een strategie voor seniorenhuisvesting en het vergemakkelijken van zorg binnen je organisatie. We beginnen met het verkennen van de laatste woonzorgvisies van gemeenten, gaan dan over naar praktische bedrijfscases en eindigen met het opstellen van een strategie die nauw aansluit bij de behoeften van je organisatie.
De Master Challenge Seniorenhuisvesting en Zorgvastgoed start elk jaar. Voor startdata, meer informatie en om deel te nemen, bekijk onze opleidingspagina en download de brochure of schrijf je direct in. [/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]